OR-advies sluit rol vakbonden bij sociaal plan niet uit

2 september 2026

Dat de Wet melding collectief ontslag niet van toepassing is, betekent niet dat een werkgever over een sociaal plan alleen met de ondernemingsraad kan overleggen. Dat oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland in een kort geding tussen Lantor en FNV en CNV.

Bij onderhandelingen over primaire arbeidsvoorwaarden kan de onafhankelijke positie van vakbonden zwaarder wegen. De OR heeft een andere taak en kan de rol van vakbonden niet zonder meer overnemen.

Conflict over sociaal plan

Lantor produceert niet-geweven textiel en heeft ongeveer zestig werknemers. Het bedrijf onderhandelde met FNV en CNV over een ondernemings-cao en een sociaal plan voor een reorganisatie die mogelijk achttien werknemers zou raken. De vakbonden vertegenwoordigen samen 80 procent van de werknemers.

Partijen werden het niet eens over onder meer een vrijwillige vertrekregeling en de maximale ontslagvergoeding. De bonden beëindigden de onderhandelingen en kondigden een staking van 48 uur aan. Lantor vroeg de rechter de staking te verbieden.

Omdat het voorgenomen ontslag minder dan twintig werknemers betrof, was de Wet melding collectief ontslag (WMCO) niet van toepassing. Volgens Lantor bestond daardoor geen wettelijke verplichting om met de vakbonden over een sociaal plan te onderhandelen. Het bedrijf wilde het overleg alleen nog met de OR voeren, in het kader van de adviesaanvraag over het sociaal plan.

Vakbonden konden niet worden gepasseerd

De rechter volgde die redenering niet. Dat de WMCO niet gold, legde het onderhandelingsprimaat niet bij de OR. Er moest een afweging worden gemaakt tussen de onderhandelingsvrijheid van de werkgever en die van de werknemers en hun organisaties.

Een sociaal plan regelt collectieve arbeidsvoorwaarden. De werknemers hadden er volgens de rechter belang bij dat onafhankelijke vakbonden hen daarover vertegenwoordigden. De OR behartigt niet uitsluitend werknemersbelangen, staat vanuit zijn wettelijke positie anders tegenover de werkgever en kan geen collectieve acties voeren. In deze zaak wogen de belangen van de werknemers daarom zwaarder. Lantor mocht de onderhandelingen met FNV en CNV niet weigeren en vervangen door overleg met alleen de OR.

Betekenis voor de OR

De uitspraak maakt duidelijk dat overleg met de OR niet automatisch in de plaats kan komen van onderhandelingen met vakbonden. De OR adviseert over het voorgenomen reorganisatiebesluit en de personele gevolgen. Vakbonden onderhandelen vanuit een onafhankelijke positie over primaire arbeidsvoorwaarden in een sociaal plan.

Voor de OR is het verstandig die rolverdeling vroeg te bespreken. Maak duidelijk welke onderwerpen in het adviestraject thuishoren en welke bij de cao- of sociaalplanonderhandelingen. Afstemming met vakbonden kan nuttig zijn, maar beide partijen behouden hun eigen positie, verantwoordelijkheid en middelen.