Regel het thuiswerken in een thuiswerkregeling
Sinds de coronaperiode wordt er aanmerkelijk meer vanuit huis gewerkt. Toen was dat een noodzakelijke optie, maar nu is dat een keuze die bij voorkeur in de vorm van een thuiswerkregeling kan worden vastgelegd. Als zo’n thuiswerkregeling wordt afgesproken, dan is de instemming van de ondernemingsraad noodzakelijk. Onlangs deed de kantonrechter uitspraak in een zaak van een werknemer die al vijf jaar vanuit Ecuador zijn werk deed, maar daar niet langer toestemming voor kreeg.
Wat eraan vooraf ging
De werknemer is vanaf 2018 in dienst bij de werkgever. Hij heeft weliswaar Zwolle als standplaats om zijn werkzaamheden uit te voeren, maar sinds juli 2020 werkt hij grotendeels vanuit Ecuador omdat hij daar met zijn gezin is gaan wonen. Hij heeft daarover een schriftelijke afspraak met zijn werkgever gemaakt. In december 2024 wil de werkgever dat de werknemer weer vanuit Nederland gaat werken. De basis daarvoor is dat de werkgever in 2023 nieuw beleid voor ‘workation’ (een combinatie van werken & vakantie) heeft ingevoerd, met als uitgangspunt dat voor langere tijd werken vanuit het buitenland niet gewenst is.
Geschil
De werknemer wil vanuit Ecuador blijven werken en werknemer en werkgever komen niet tot een voor beide partijen aanvaardbare oplossing. De werknemer schakelt dan de kantonrechter in om de met de werkgever afgesproken regeling voort te zetten, waarin de werknemer zijn werk vanuit het buitenland kan blijven doen.
Werkgever en werknemer komen niet tot een oplossing. Werknemer vordert daarom via de rechter continuering van de met werkgever afgesproken werkregeling die werknemer in staat stelt zijn werk hoofdzakelijk vanuit Ecuador te doen.
Oordeel
De kantonrechter ziet de afspraken over het werken vanuit Ecuador als arbeidsvoorwaarde en dit onderdeel uitmaakt van de arbeidsovereenkomst. En omdat het op afstand werken een arbeidsvoorwaarde is kan die niet eenzijdig door de werkgever gewijzigd worden. De rechter overweegt dat de gedragslijn rondom het werken vanuit Ecuador onderdeel is gaan uitmaken van de arbeidsovereenkomst van de werknemer en als arbeidsvoorwaarde moet worden aangemerkt. Dat kan niet met behulp van het instructierecht dat elke werkgever heeft, maar óók niet op grond van het eenzijdig wijzigingsbeding dat in de arbeidsovereenkomst is opgenomen. Zo’n beding mag worden toegepast als er sprake is van zwaarwegende belangen zoals een financiële noodzaak, wetswijziging, of organisatorische redenen, maar de kantonrechter oordeelt dat de werkgever geen zwaarwegende belangen heeft, maar de werknemer die wél bij het voortzetten van het vanuit Ecuador werken.
Commentaar
In dit geval was er een schriftelijke afspraak tussen werkgever en werknemer, maar ook een mondelinge afspraak kan op enig moment een arbeidsvoorwaarde worden (al is soms moeilijk te bewijzen dat die mondelinge afspraak is gemaakt). Het oordeel van de kantonrechter dat een eenzijdig wijzigingsbeding niet toegepast kan worden bij gebrek aan zwaarwegende belangen is belangrijk om te onthouden!
Thuiswerkregeling
Als de werkgever een thuiswerkregeling wil invoeren, dan is het instemmingsrecht van de OR van toepassing. ‘De arbeidsomstandigheden zijn nu eenmaal wezenlijk anders als iemand thuiswerkt dan als iemand op kantoor werkt’, aldus de kantonrechter. Het thuiswerken wordt gezien als een regeling op het gebied van de arbeidsomstandigheden en daarmee is zo’n regeling instemmingsplichtig (artikel 27, 1e lid, onderdeel d). Aandachtspunt voor de OR zijn de afspraken die gemaakt worden voor werknemers die om voor hun zwaarwichtige redenen zich niet kunnen/willen houden aan nieuwe thuiswerkafspraken. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van een overgangsregeling.
- Zelf de uitspraak van de kantonrechter lezen? Klik hier
- Juridische ondersteuning nodig bij het afspreken van een thuiswerkregeling? Neem contact op
- Als OR aan de slag met een thuiswerkregeling? Neem contact op