Trimbos vernieuwt handreiking voor ADM-beleid

2 september 2026

Het Trimbos-instituut heeft zijn handreiking voor alcohol-, drugs- en medicijnbeleid (ADM-beleid) vernieuwd. De publicatie helpt werkgevers om middelengebruik niet pas na een incident aan te pakken, maar preventief beleid te ontwikkelen dat past bij het werk en de organisatiecultuur.

Vier samenhangende pijlers

De vernieuwde handreiking bouwt ADM-beleid op rond vier pijlers. De eerste betreft duidelijke regels en handhaving: wat is toegestaan en welke gevolgen heeft een overtreding? De tweede pijler is voorlichting en bewustwording. Medewerkers moeten weten welke risico’s middelengebruik in relatie tot hun werk meebrengt.

De derde pijler richt zich op vroegtijdige signalering en ondersteuning. Leidinggevenden moeten signalen kunnen herkennen, het gesprek zorgvuldig voeren en medewerkers zo nodig naar hulp begeleiden. De vierde pijler betreft de sociale en fysieke werkomgeving. Daarbij speelt bijvoorbeeld mee of alcohol bij bedrijfsactiviteiten vanzelfsprekend is en welke norm de organisatie uitdraagt.

Preventie, privacy en maatwerk

Trimbos waarschuwt voor beleid dat uitsluitend uit regels en sancties bestaat. Dat kan de drempel verhogen om problemen te bespreken of hulp te zoeken. Een preventieve aanpak combineert daarom duidelijke grenzen met voorlichting, ondersteuning en aandacht voor de werkcultuur.

Ook privacy begrenst de mogelijkheden van de werkgever. Testen op alcohol of drugs verwerkt bijzondere persoonsgegevens en is volgens Trimbos in beginsel niet toegestaan. Alleen voor enkele wettelijk aangewezen beroepsgroepen, waaronder piloten, schippers en spoorwegmachinisten, bestaat een specifieke grondslag.

De handreiking adviseert maatwerk. Risico’s verschillen bijvoorbeeld tussen zwaar fysiek werk, ploegendiensten en monotoon werk. Ook bestaande gewoonten en de beschikbaarheid van alcohol binnen de organisatie zijn relevant.

Aandachtspunten voor de OR

De OR kan de vernieuwde handreiking gebruiken om bestaand ADM-beleid te toetsen of het initiatief te nemen voor actualisering. Bespreek daarbij:

  • welke risico’s uit de RI&E aanleiding geven voor maatregelen;
  • hoe regels, preventie en ondersteuning in balans zijn;
  • wie signalen beoordeelt en welke deskundigheid daarvoor nodig is;
  • hoe de privacy van medewerkers wordt beschermd.