Zelf onderzoek doen na een arbeidsongeval leidt vaker tot verbetering
Sinds 2023 stimuleert de Arbeidsinspectie dat werkgevers na een meldingsplichtig arbeidsongeval, onder voorwaarden, zelf onderzoek doen en een verbeterplan opstellen. Deze aanpak blijkt effect te hebben. Uit de kerncijfers over 2024-2025 blijkt dat organisaties niet alleen vaker maatregelen nemen, maar ook bewuster omgaan met veiligheid en achterliggende oorzaken van incidenten. De gedachte achter deze werkwijze is dat eigen onderzoek leidt tot meer inzicht en eigenaarschap. Werkgevers analyseren niet alleen wat er direct misging, maar ook welke structurele factoren hebben bijgedragen aan het ongeval.
Meer maatregelen
De cijfers laten een duidelijk beeld zien. Bij 84 procent van de bedrijven zijn alle maatregelen uit het verbeterplan daadwerkelijk uitgevoerd. Daarnaast neemt 32 procent van de werkgevers aanvullende maatregelen die niet verplicht waren.
Dat laatste is relevant. Het wijst erop dat organisaties verder kijken dan alleen het voldoen aan regels. Er wordt ook gewerkt aan bredere veiligheidsverbeteringen, bijvoorbeeld door werkprocessen aan te passen of extra instructies te geven.
Tegelijkertijd is de kwaliteit van de eerste analyse niet altijd voldoende. In 53 procent van de gevallen moet de werkgeversrapportage eerst worden aangepast voordat deze wordt goedgekeurd. Dat vraagt om aandacht voor de manier waarop het onderzoek wordt uitgevoerd.
Van incident naar structurele verbetering
Een belangrijk kenmerk van deze aanpak is de focus op achterliggende oorzaken. Niet alleen de directe aanleiding van het ongeval wordt onderzocht, maar ook organisatorische factoren zoals werkdruk, toezicht en werkwijzen.
Dat maakt het mogelijk om structurele verbeteringen door te voeren. De kans dat vergelijkbare incidenten zich opnieuw voordoen, wordt daarmee kleiner.
Voor medewerkers betekent dit dat veiligheid minder afhankelijk wordt van individuele handelingen en meer ingebed raakt in de organisatie.
Betekenis voor de OR
Arbeidsomstandigheden vallen onder de zorgplicht van de werkgever en raken direct aan het instemmingsrecht (artikel 27 WOR). De verschuiving naar intern onderzoek vraagt om betrokkenheid van de OR bij de kwaliteit en opvolging van deze onderzoeken. Niet alleen achteraf, maar juist ook bij de inrichting van het proces.
- Meer weten over de aanpak en resultaten van werkgeversrapportages? Lees hier en hier het volledige onderzoek.
- Als OR sterker sturen op veiligheid en leren van incidenten? Neem contact op.
- Juridische vragen over zorgplicht of aansprakelijkheid na een arbeidsongeval? Neem contact op.