Meer meldingen, maar bescherming van klokkenluiders blijft kwetsbaar

1 april 2026

Het aantal meldingen van misstanden op het werk neemt toe. In 2025 werd het Huis voor Klokkenluiders ruim 3.000 keer benaderd en steeg het aantal adviesverzoeken naar bijna 700. Dat is een forse stijging ten opzichte van eerdere jaren en bevestigt een bredere trend: werknemers weten het meldloket beter te vinden en spreken zich vaker uit over misstanden. Tegelijkertijd laat de praktijk zien dat melden nog steeds risico’s met zich meebrengt.

Meer meldingen, maar geen veilige uitkomst

De toename van meldingen betekent niet automatisch dat de meldcultuur veiliger is geworden. Integendeel: van de mensen die advies vragen over een vermoede misstand, ervaart 88% een vorm van benadeling. Dat varieert van (dreigend) ontslag en het niet verlengen van contracten tot uitsluiting, intimidatie en ziekteverzuim.

In ongeveer een kwart van de gevallen leidt dit daadwerkelijk tot ontslag. Daarnaast blijkt dat een deel van de melders stopt met het traject vanwege de psychische en sociale belasting. De cijfers laten zien dat de drempel om te melden weliswaar lager wordt, maar dat de gevolgen voor medewerkers nog vaak ingrijpend zijn.

Structuur en cultuur blijven achter

Een belangrijke verklaring ligt in de inrichting van meldprocedures en de organisatiecultuur. Ongeveer 10% van de werkgevers heeft geen meldregeling, terwijl deze wettelijk verplicht is, en een aanzienlijk deel (16%) weet niet of deze aanwezig is. Waar regelingen wel bestaan, blijken ze niet altijd goed te functioneren.

Werkgevers worstelen bijvoorbeeld met vertrouwelijkheid en terugkoppeling. Melders krijgen daardoor onvoldoende inzicht in wat er met hun melding gebeurt. Dit ondermijnt het vertrouwen en vergroot de kans op escalatie.

Daarnaast blijkt dat veel meldingen samenhangen met sociale veiligheid: angstcultuur, machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag. Integriteitsbeleid en sociale veiligheid zijn daarmee onlosmakelijk verbonden.

Betekenis voor de OR

Voor ondernemingsraden ligt hier een duidelijke verantwoordelijkheid. Op grond van artikel 27 WOR heeft de OR instemmingsrecht bij de meldregeling. Artikel 28 WOR verplicht de OR bovendien om naleving van regels en goed functioneren van de organisatie te bevorderen.

De cijfers maken duidelijk dat de aandacht niet alleen moet uitgaan naar de formele regeling, maar vooral naar de werking ervan in de praktijk. Een regeling zonder veilige cultuur biedt onvoldoende bescherming.