Werknemers zijn vaker ziek en blijven langer thuis

Om de vier jaar publiceert TNO de Arbobalans. Daaruit blijkt dat zowel het aantal ziekteverzuimgevallen als de duur ervan toeneemt. Daardoor lopen ook de verzuimkosten voor de werkgevers op van 5,1 miljard euro in 2015 tot 8,3 miljard in 2023. Alle reden voor de ondernemingsraad om ook eens naar de verzuimcijfers in de eigen onderneming te kijken. Is daar een vergelijkbare trend te zien?

Vaker en langer

TNO vergelijkt in het onderzoek de uitkomsten en conclusies van 2023 met die van 2015. In 2023 verzuimde 51 procent van de werknemers, terwijl dit in 2015 nog 45 procent was. Ook is het aantal verzuimdagen van de werknemers gestegen, van gemiddeld 7 dagen in 2015 naar 8,2 in 2023. Ook zijn de bevindingen van de werknemers zelf in het onderzoek betrokken: in 2023 ervoer 21 procent van de werknemers en 17 procent van de zzp’ers een minder goede gezondheid, vergeleken met respectievelijk 17 procent en 16 procent in 2015.

Toename burn-out

Vooral in de sectoren zorg, ICT en het onderwijs komt het verzuim het vaakst voor. Ongeveer een derde van de werknemers in deze sectoren geeft voor 2023 aan dat hun verzuim (deels) door het werk kwam. Het aantal mensen dat uitvalt als gevolg van een burn-out is van 13 procent in 2015 toegenomen naar 19 procent in 2023. Verzuim door psychosociale arbeidsbelasting, zoals overspannenheid, te hoge werkdruk of ongewenste omgangsvormen, vormt daardoor de grootste kostenpost voor de werkgevers.

Gevolgen voor mens en organisatie

Medewerkers die door het werk psychische klachten of een burn-out krijgen, blijven het langst thuis: in 2023 gemiddeld zo’n 63 dagen. Dat kostte de werkgevers ruim 4,9 miljard euro per jaar aan doorbetaalde lonen. De gestegen kosten zijn enerzijds toe te schrijven aan de stijgende lonen, maar er zijn ook meer mensen aan het werk.

Rol OR bij het ziekteverzuim

De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op verzuim- en re-integratieregelingen in de onderneming. Denk aan de wijze van ziekmelden, de verzuimbegeleiding en de mogelijkheden om te re-integreren na ziekte of uitval. De meest effectieve aanpak van verzuim is de preventie ervan. Daarbij heeft de OR ook instemmingsrecht op de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het daaruit voortvloeiende plan van aanpak. Dat plan moet een afdoende antwoord geven in de te treffen maatregelen om geconstateerde risico’s aan te pakken. Daarbij draait het niet alleen om veiligheid en gezondheid, maar ook om het welzijn van de medewerkers, oftewel de psychosociale arbeidsbelasting.

Zo’n Arbobalans biedt een goede aanleiding om de eigen verzuimcijfers eens te analyseren en met de bestuurder te bespreken. Is een vergelijkebare trend zichtbaar? Waar is het nodig om snel prioriteiten te stellen? Nodig ook de bedrijfsarts of arbodienst uit om hun kijk op de ontwikkelingen te bespreken en vraag naar hun adviezen om verzuim te verminderen.


  • Zelf de Arbobalans 2024 van TNO lezen? Klik hier
  • Juridische hulp nodig bij ziekteverzuim en arbeidsomstandigheden? Stuur een e-mail
  • Als OR aan de slag met ziekteverzuim en arbeidsomstandigheden? Stuur een e-mail