Europese richtlijn gelijke beloning op komst

Het beginsel van gelijk loon voor mannen en vrouwen die gelijke of gelijkwaardige arbeid verrichten, is al lang wettelijk geregeld. Ondernemingen worden geacht zich aan de wet te houden, desondanks is er soms sprake van beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen die gelijke of gelijkwaardige arbeid uitvoeren. Het Europees richtlijnvoorstel heeft als doel het beginsel van gelijke beloning te versterken. De OR heeft ook een taak bij gelijk belonen van mannen en vrouwen.

Het richtlijnvoorstel

Het richtlijnvoorstel beoogt gelijke beloning tussen mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid te versterken, door het invoeren van beloningstransparantie, het verduidelijken van begrippen en het invoeren van handhavingsmechanismen.

Wat gaat er mogelijk wijzigen

Vooralsnog zijn de volgende wijzigingen aan de orde:

  • Sollicitanten – bijvoorbeeld in de vacaturetekst – op de hoogte moeten  worden gebracht van het salaris of de salarisbandbreedte van de functie. Werkgevers mogen sollicitanten niet meer vragen naar het huidige of in het verleden ontvangen loon. Dat is echter veel organisaties nu nog gebruikelijk;
  • Werkgevers moeten de criteria die worden gebruikt om het loon, loonniveaus en loonontwikkeling vast te stellen eenvoudig toegankelijk maken voor werknemers. Dat kan bijvoorbeeld in het personeelshandboek. Veranderd het beloningssysteem daardoor, dan is de instemming van de OR daarvoor noodzakelijk, tenzij het beloningssysteem al inhoudelijk in de cao geregeld is;
  • Werknemers krijgen het recht op informatie over hun individuele loonniveau en het gemiddeld loonniveau van werknemers die gelijk of gelijkwaardig werk verrichten. Zie dit maar als een soort interne benchmark. Werknemers kunnen daardoor zien hoe hun inkomen zich verhoud tot het gemiddelde van de collega’s;
  • Werkgevers met meer dan 100 werknemers moeten gegevens met betrekking tot beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen gaan rapporteren. Dit betreft zowel algemene gegevens over alle mannen en vrouwen in de onderneming als gegevens over beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen bij gelijke of gelijkwaardige arbeid. Nu al moet de werkgever aan ondernemingsraden met meer dan 100 werknemers informatie over de beloningsverhoudingen verstrekken (dat mag in groepjes van vijf werknemers) en er ten minste één keer per jaar met de OR overleg over voeren;
  • Beloningsverschillen die niet kunnen worden verklaard, moeten worden weggenomen. Dat vraagt om zorgvuldige besluiten, want zijn er werknemers die juist minder of andere werknemers die juist mee salaris moeten ontvangen?;
  • Bij een net gerechtvaardigd beloningsverschil tussen mannen en vrouwen bij gelijke of gelijkwaardige arbeid van meer dan vijf procent dat niet binnen zes maanden is opgelost, moet een werkgever samen met werknemersvertegenwoordigers (lees OR) een beloningsonderzoek uitvoeren;
  • Werknemers krijgen het recht op volledige compensatie als er sprake is van ongerechtvaardigde beloningsverschillen;
  • De bewijslast wordt omgedraaid. Het is niet de werknemer die moet aantonen dat hij ongelijk wordt beloond, maar de werkgevers  moeten gaan bewijzen dat geen sprake is van ongelijke beloning.
  • Lidstaten zijn gehouden sancties en minimumboetes (boetes) in de wet op te nemen.

Tijdspad naar invoering

Eind december 2022 is in Europa informeel overeenstemming over het richtlijnvoorstel bereikt. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2023 het richtlijnvoorstel in het Europees Parlement wordt behandeld. Daarna moet het nog langs de Europese Raad. Er is al een informeel akkoord, het is de verwachting dat Parlement en Raad zullen instemmen. De richtlijn wordt vervolgens 20 dagen na instemming gepubliceerd in het publicatieblad van de EU. Lidstaten hebben daarna drie jaar de tijd om de richtlijn in nationale wetgeving in te voeren. Naar verwachting is de wetgeving vanaf 2026 in Nederland van toepassing.

Het duurt dus nog wel even, maar als tussentijds al het beloningsbeleid om de overlegagenda terecht komt, kan er al rekening gehouden worden met deze Europese Richtlijn.


  • Zelf het Richtlijnvoorstel lezen? Klik hier
  • Als OR aan de slag met het eerlijk belonen van mannen en vrouwen bij gelijk werk? Stuur een e-mail