Aanpassing Arbowet per 1-1-2017

De Tweede kamer is akkoord en naar verwachting is de Eerste kamer dat ook. Dat betekent dat op 1-1-2017 de Arbowet op een aantal onderdelen belangrijk wordt gewijzigd. De wijzigingen hebben onder meer betrekking op de taak en persoon van de preventiemedewerker en krijgen de arbodiensten en taken bij. Voor de ondernemingsraad en PVT betekent dit door het instemmingsrecht meer grip op de belangrijke arbobesluiten.
 
Wat veranderd er in de wet?
Instemmen met de preventiemedewerker

Sinds 2005 is de aanstelling van een preventiemedewerker verplicht. Die moet de ondernemer ondersteunen in beleid en uitvoering daarvan t.a.v. de arbeidsomstandigheden. Nu is de benoeming van de preventiemedewerker een zaak waar de OR maar zijdelings invloed op heeft. De positionering van de preventiemedewerker komt voort uit de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en daarop heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht. 

De ondernemingsraad krijgt nu instemmingsrecht op de persoon én de positionering van de preventiemedewerker. Dat biedt de mogelijkheid voor de OR om nietigheid in te roepen als de ondernemer een preventiemedewerker aanstelt zonder instemming te vragen of niet in te stemmen als de OR zich niet kan vinden in de preventievoorstellen van de ondernemer. Artikel 27 lid 3 tot en met 6 van de Wet op de ondernemingsraden worden van toepassing.
 
Samenwerking tussen en met arbo-ondersteuners
Arbo-ondersteuners als de preventiemedewerker, bedrijfsarts en arbodienst moeten met elkaar samenwerken en krijgen een adviestaak. Dat geldt met name voor de preventiemedewerker die deze advies- en samenwerkingstaak dan in de wet kan terugvinden. Maar ook arbodienst en arbo-arts dienen met de preventiemedewerker samen te werken en mede te adviseren. En dat geldt ook voor de samenwerking van deze arbo-ondersteuners met de ondernemingsraad of PVT.
 
Melden beroepsziekte verplicht
Bedrijfsarts of arbodienst moeten nu beroepsziekten melden aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Doen ze dat niet, dan is er sprake van een overtreding. De maatregel heeft vooral te maken met een eerdere constatering dat melding door bedrijfsartsen nogal eens achterwege bleef. Dat is de laatste tijd wel verbeterd, maar het verplicht melden wordt nu in de Arbowet geformaliseerd.
In het basiscontract met een arbodienst moet verplicht worden opgenomen dat de bedrijfsarts adviezen geeft over de preventieve maatregelen die de werkgever kan treffen om beroepsziekten te voorkomen.
 
Rol bedrijfsarts bij ziekteverzuim
Door de veranderde Arbowet krijgt de bedrijfsarts een duidelijk adviserende rol in de verzuimbegeleiding van zieke medewerkers. Het komt nu geregeld voor dat de ondernemer die begeleiding in het geheel aan de bedrijfsarts over laat. Door de verduidelijking van de rol van de bedrijfsarts wordt die adviseur en heeft en houdt de werkgever de regie in de verzuimbegeleiding en re-integratie van de medewerker.
 
Adviesgesprek met de bedrijfsarts
Elke medewerker kan de bedrijfsarts raadplegen met individuele vragen over zijn gezondheid en het werk dat hij doet. Dat heeft als voordeel dat de bedrijfsarts meer zicht krijgt op de gezondheidsaspecten van de werknemers uit bedrijf of organisatie en daarmee kan de kwaliteit van zijn advies toenemen. De werknemer heeft de mogelijkheid om zelf – vroegtijdig en preventief – actie te ondernemen als zijn gezondheid dat nodig maakt.
De Arbowet regelt nu ook een doeltreffende toegang die medewerkers tot de bedrijfsarts moeten hebben. Er moet ten minste geregeld zijn dat medewerkers weten dat ze naar de bedrijfsarts kunnen, dat daar geen toestemming van de werkgever voor nodig is en dat hij voor wat betreft tijdstip en plaats in de gelegenheid wordt gesteld om de bedrijfsarts voor consult te bezoeken. Er moet voldoende geborgd zijn dat de werkgever vervolgens niet door de bedrijfsarts wordt geïnformeerd over de uitkomsten van het consult en de reden daarvoor op een tot de persoon herleidbare manier. 
De bedoeling van al deze bepalingen is dat de werknemer contract zoekt met de bedrijfsarts voordat er uitval ontstaat.
Voor de ondernemingsraad is het van belang dat het overleg tussen de bedrijfsarts, preventiemedewerker en OR nu wettelijk wordt vastgelegd. Daarmee ontstaat er meer invloed van de raad op preventie en verzuimbegeleiding in bedrijf of organisatie.
 
Bedrijfsarts op werkplekbezoek
De bedrijfsarts hoort van de werkgever de gelegenheid te krijgen om iedere werkplek te bezoeken. Ook hier met betere begeleiding en het voorkomen van uitval van werknemers als belangrijkste doel.
De OR kan natuurlijk afspreken om de arts bij zijn bezoek te begeleiden. 
 
Klachtenprocedure en second opinion bedrijfsarts
Elke medewerker moet gebruik kunnen maken van een klachtenprocedure t.a.v. de bedrijfsarts. Die moet dan ook over zo’n procedure beschikken. In de instemmingsprocedure voor het afsluiten van een nieuw contract met een arbodienst kan de OR zich vergewissen dat zo’n klachtenprocedure er is. 
Medewerkers krijgen ook het recht op een second opinion door een andere bedrijfsarts als daar aanleiding toe is.
 
Waarborgen in contract werkgever en arbodienst
In de Arbowet wordt vastgelegd dat in het contract tussen werkgever en arbodienst aan al de bovengenoemde bepalingen aandacht wordt besteed. Voor de OR betekent dit in de instemmingsprocedure een gedegen check of dat het geval is en de borging voldoende garanties bevat tot naleving ervan in de praktijk. 
 
Inspectie SZW kan beter handhaven
Als de Arbowetswijziging wordt doorgevoerd krijgt Inspectie SZW (de voormalige Arbeidsinspectie) meer mogelijkheid om naleving van de wet af te dwingen en daar toezicht op te houden. Zo kunnen ze een boete opleggen als een ondernemer geen contract met een arbodienst of vrijgevestigde bedrijfsarts heeft.
 
De motie van Kamerleden Schut-Welkzijn en Unumal vraagt aan de regering een werkprogramma te ontwikkelen waardoor het mogelijk wordt dat alle betrokkenen – werknemer, werkgever, bedrijfsarts, huisarts, specialist – ter preventie van langdurige uitval met elkaar samenwerken.
 
Het wetsvoorstel gaat nu voor bespreking en besluitvorming naar de Eerste Kamer.
  •  
  • Wetsvoorstel aanpassingen Arbeidsomstandighedenwet bekijken? Klik hier
  • Overzicht van amendementen bekijken? Klik hier
  • Amendement van Ulenbelt en Tanamal lezen? Klik hier
  • Motie lezen van Schut-Welkwijn en Tanamal lezen? Klik hier
 
Zelf aan de slag met de wetswijzigingen in de Arbowet?  Klik hier