Onderzoek naar vernieuwing in de medezeggenschap

Werkgeversvereniging AWVN heeft onderzoek gedaan naar recente vernieuwingen in de medezeggenschap. Zo wordt er – zoveel mogelijk binnen het kader van de WOR – geëxperimenteerd met kernondernemingsraden, themagroepen en Large Scale Interventions. Er is onderzoek gedaan naar het ‘waarom’ van deze andere vormen van medezeggenschap.
 
De onderzoekers hebben onder de leden van de werkgeversorganisatie uitgebreid onderzoek gedaan en een aantal bedrijven geïnterviewd. Daarnaast zijn er ondermeer nog gesprekken geweest met wetenschappers en vakorganisaties. Daaruit kwam naar voren dat het vernieuwen van de medezeggenschap doorgaans zijn oorsprong vindt in een sterke overtuiging van bestuurder en/of Ondernemingsraad dat het anders moet. Ze willen dat medewerkers nadrukkelijker worden betrokken bij de besluiten en veranderingen in de organisatie en er zo meer draagvlak ontstaat. De OR krijgt op die manier meer de rol van procesbegeleider die daardoor en daarmee een belangrijke bijdrage levert aan de besluitvorming.
Uit het onderzoek wordt ook duidelijk dat vernieuwing pas werkt als bestuurder, ondernemingsraad en medewerkers belang hebben bij het functioneren van de nieuwe medezeggenschap. Kortom: er moet aantoonbaar draagvlak bestaan voor het invoeren van andere vormen bij alle spelers in de medezeggenschap.
 
Kenmerken van de vernieuwing
Medewerkers krijgen een grotere rol in de nieuwe vormen van medezeggenschap. Er is meer participatie mogelijk en de OR veranderd van een vertegenwoordigend orgaan in een procesbegeleider die het mogelijk maakt dat medewerkers zelf invloed hebben op de belangrijke besluiten die hun eigen werk aangaan. De medezeggenschap wordt vaak daardoor gedecentraliseerd.
 
Ontwikkelingen in de arbeid
De onderzoekers hebben ook een aantal ontwikkelingen op het gebied van de arbeid betrokken in hun onderzoek. Ze zien dat werkgevers en overheid het soberder aan moeten doen. Er wordt sterk op de kosten gelet. Tegelijkertijd is er ook een ontwikkeling naar duurzaam ondernemen, met aandacht voor energie, milieu en sociale omstandigheden. Ook de inzet van personeel moet duurzamer. Door het verhogen van de AOW-leeftijd gaan werknemers langer mee.
Veel ondernemingen hebben met internationale ontwikkelingen te maken. De mondiale ontwikkelingen van (de kosten van) de arbeid hebben invloed op de ontwikkelingen in bedrijven in Nederland.
Met alle apps, tablets, Wifi, social media en smart phones wordt de samenleving ook steeds digitaler en interactiever. Het verandert de wijze van communiceren in organisaties en technologische doorbraken volgen elkaar steeds sneller op.
De flexibele schil in bedrijven en organisaties vormen een duidelijke illustratie van het gegeven dat de arbeid steeds flexibeler wordt. 
De onderzoekers zien in deze ontwikkelingen tal van kansen voor verandering en voor ontwikkeling van medezeggenschap. Medewerkers worden actiever bij de belangrijke besluiten betrokken. Er ontstaat daardoor een toenemende verantwoordelijkheid van zowel werkgever als werkenden. Met alle gesignaleerde ontwikkelingen zal de traditionele medezeggenschap aan kracht en effectiviteit inboeten.
 
Meer lezen over het AWVN-onderzoek? Klik hier