Schrappen handtekeningvereiste is dwingend recht

Uit de brief van SER-Commissie Bevordering Medezeggenschap (CBM) wordt eens en te meer duidelijk dat elke ondernemingsraad zijn reglement moet wijzigen. Het handhaven van het handtekeningvereiste voor kandidaatstelling via een vrije lijst is in strijd met de wet. De SER heeft vervolgens een voorlopige aanpassing van hun voorbeeldreglement gemaakt. Er blijft vervolgens een lastig probleem bestaan voor elke verkiezingscommissie, want een controle op het lidmaatschap van een vakorganisatie – nodig voor het controleren van kandidaatstelling voor een vrije lijst  – is wettelijk niet mogelijk. 
 
Aanpassing in voorbeeldreglement SER
De SER heeft inmiddels een voorlopige aangepaste versie van hun voorbeeldreglement gepubliceerd. In het voorjaar van 2014 wordt een nieuwe herziene versie van het reglement verwacht. Veel ondernemingsraden hebben gebruik gemaakt van dit voorbeeldreglement om hun OR-reglement te maken of te wijzigen. 
 
Volgtijdelijkheid
De SER houdt vast aan de volgtijdelijkheid in de verkiezingsprocedure. De WOR bepaalt immers dat medewerkers zich alleen via een vrije lijst kandidaat mogen stellen als ze geen lid zijn van een vakbond, of wel lid zijn maar alleen van een bond die geen kandidaten heeft gesteld. Daaruit volgt dat pas na het sluiten van de kandidaatstellingsperiode voor de vakorganisaties duidelijk is welke bonden wel of niet kandidaten hebben gesteld. 
Overigens is het ook mogelijk dat indien een (verkiesbare) werknemer wèl lid is van een werknemersorganisatie die een kandidatenlijst heeft ingediend, maar zich juist via een vrije lijst wil kandideren, hij zelf geen kandidatenlijst kan indienen, maar dat hij daarvoor de ondersteuning nodig heeft van (ten minste) een andere (kiesgerechtigde) werknemer die geen lid is van een werknemersorganisatie die een kandidatenlijst heeft ingediend.
De SER gaat (op basis van artikel 7 van het voorbeeldreglement) van de volgende planning uit:
  • Vanaf 9 weken tot uiterlijk 6 weken voor de verkiezingen kunnen de vakbonden lijsten indienen.
  • In de week tussen 6 en 5 weken voor de verkiezingen wordt bekend gemaakt welke vakbonden kandidatenlijsten hebben ingediend.
  • Na deze bekendmaking (dus tenminste vanaf 5 weken voor de verkiezingen) tot uiterlijk 3 weken voor de verkiezingen kunnen de vrije lijsten worden ingediend.
  • Uiterlijk 2 weken voor de verkiezingen worden de kandidatenlijsten binnen de onderneming bekendgemaakt (dit volgt uit artikel 8 lid 3 van het Voorbeeldreglement)
 
Controleren is een probleem
Lastig probleem voor elke verkiezingscommissie is dat niet gecontroleerd kan worden welke werknemers lid zijn van een vakorganisatie. Daarmee lijkt ook hier sprake  van conflicterende wetgeving. Voor een deel is het probleem op te vangen door aan de kandidaten die zich via een vrije lijst kandidaat willen stellen om – met een handtekening – te verklaren dat ze wel of geen lid zijn van een bond en welke bond dat dan is. Maar vervolgens kan niet gecontroleerd worden of dat klopt. 
Het is dan ook de vraag of de volgtijdelijkheid die door de SER wordt aangehouden nog wel van deze tijd is en dat de kandidaatstelling van zowel vakorganisaties en vrije lijsten tegelijkertijd kunnen worden toegepast. 
 
De (voorlopig) aangepaste Wordversie van het SER-voorbeeldreglement downloaden? Klik hier