Bedrijf failliet. Wat dan?

Door de economische crisis is het aantal bedrijven dat failliet is gegaan tot recordhoogte gestegen. Voor de Ondernemingsraad van het bedrijf levert het faillissement een knap ingewikkelde situatie op. Niet alleen is er de teleurstelling over het verlies aan banen en werk, maar soms wordt tegelijkertijd ook geprobeerd om een doorstart te bewerkstelligen. Soms wordt daarbij het nieuwe fenomeen van pre-pack ingezet. 
Adviesrecht OR bij faillissement
Artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) biedt geen formeel adviesrecht aan de OR bij het aanvragen van uitstel van betaling of over het failleren van een onderneming. De WOR gaat er van uit dat uitstel van betaling of een faillissement niet direct tot het verlies van arbeidsplaatsen of tot een belangrijke wijziging in de organisatie hoeft te leiden.
Natuurlijk kan de OR gebruik maken van zijn initiatief- en overlegrecht om de situatie in het bedrijf met de bestuurder te bespreken. Ook kan het – op grond van de Faillissementswet – verzet aantekenen tegen de faillietverklaring. De benoemde curator treedt vervolgens in de rol van de bestuurder en vormt daarmee de overlegpartner van de OR.
 
Pre-pack
Een redelijk nieuwe procedure om een bedrijf te laten doorstarten is de pre-packconstructie. Formeel is er nog geen wettelijke regeling om deze constructie te kunnen toepassen, maar hij wordt al wel vanaf 2011 in Nederland af en toe toegepast. Bij een pre-packprocedure wordt een stille bewindvoerder benoemd. Anders dan bij een faillietverklaring of bij de uitstel van betaling wordt deze benoeming niet gepubliceerd. Het doel daarvan is reputatieschade en kapitaalvernietiging te voorkomen en een kansrijke doorstart voor te bereiden. Een vaststaand feit bij publicatie van een faillissement of het uitstellen van betaling is dat leveranciers en afnemers afhaken en daarmee de kansen op een doorstart verkleinen. Als de doorstart in stilte wordt voorbereid kan de schade beperkt worden. De bewindvoerder kan immers direct na het uitspreken van het faillissement aan de slag met het uitvoeren van de voorgenomen overeenkomsten. De Ondernemingsraad kan vroegtijdig betrokken worden bij zo’n constructie. Daarover zal – om begrijpelijke redenen – geheimhouding over opgelegd worden. Voor de OR is het van belang om – na het opheffen ervan – tekst en uitleg te geven aan de achterban over de gemaakte keuzes. 
De prepack-constructie is ondermeer bij Schoenenreus en champignonkwekerij Prime Champ succesvol toegepast.